در طب سنتي چين، تاريخ طب مليت «هان» از ساير ملل ديرينه‌تر و تجربيات عملي و شناخت تئوريك آن هم گسترده‌تر است. طب چيني در حوزه رودخانه زرد چين به وجود آمده و مدت‌ها پيش سيستم علمي و دانشگاهي آن شكل گرفته است. در فرآيند درازمدت توسعه طب چيني، هر سلسله نوآوري‌هايي داشته و بسيار پزشكان مشهور را پرورش داده و مكاتب فكري مهم و آثار معروفي به وجود آورده است.
در كتيبه‌هاي دوران «اين شآن» (قرن 16-11 ق. م)، نگاشته شده روي استخوان‌ها يا لاك لاك‌پشتان در بيش از سه هزار سال پيش، مواردي مربوط به پزشكي، بهداشتي و بيش از 10 نوع بيماري درج شده است. در سلسله «جئو»، روش‌هاي درماني ازجمله شيوه‌هاي چهارگانه تشخيص بيماري يعني نظارت، استماع و استشمام، استفهام و گرفتن نبض و شيوهاي معالجه مانند، دارو، سوزني و عمل جراحي مورد استفاده قرار گرفت. در دوران سلسله‌هاي «چين» و «هان»، «هوان دي نه جين» و كتاب‌هايي مانند آن با تئوري منظم به رشته تحرير درآمد. اين كتاب نخستين اثر كلاسيك و تئوريك موجود طب چيني به‌شمار مي‌رود.» تئوري بيماري‌هاي مرتبط با سرماخوردگي كه «جان جون جين» نوشته است، شامل اصول تشخيص امراض گوناگون و معالجه آنها براساس تحليل همه‌جانبه بيماري‌ها و حالت مزاجي بيماران است. اين اثر در توسعه طب باليني چيني تاثيرگذار بوده است. علم جراحي در سلسله «هان» سطح نسبتا عالي داشت. طبق كتاب «تاريخ سه كشور پادشاهي»، «خوا تو» طبيب مشهوري بوده كه در چين زندگي مي‌كرد و به درمان بيماري‌هاي گوناگون مي‌پرداخت و از مايع بي‌حسي تمام بدن به نام «پودر ما في» براي جراحي‌ها استفاده مي‌كردند.

1- طب هومیوپاتی چیست؟

طب هومیوپاتی یکی از کهن ترین طبهای مکمل- جایگزین در دنیا است که قدمت بیش از 200 سال دارد و با این وجود تنها 15 سال است که به ایران وارد شده است. منشا آن به کشور آلمان برمیگردد.

2-  این طب چگونه به ما کمک میکند؟

در این طب با استفاده از خواص دمانی گیاهان و موائ معدنی در مقادیر بسیار ناچیز به مکانیسم دفاعی در سطح جسمی و روحی- روانی کمک میشود تا بدن به خودی خود بر تمام بیماریها غلبه کند. شاید از این نظر هومیوپاتی را بتوان مشابه واکسیناسیون در طب رایج در نظر گرفت اما یک واکسیناسیون در سطح بسیار وسیع و عمومی.

3-  چه افرادی میتوانند برای درمان از این طب استفاده کنند؟

تقریباً تمام افراد با بیماریهای جزئی و یا کلی چه حاد و چه مزمن میتوانند از این طب استفاده کنند و میتوان گفت غالب این افراد میتوانند درمان ریشهای را تجربه کنند. در ضمن از جنین و نوزاد گرفته تا افراد سالخورده و مادران باردار میتوانند بدون نگرانی از عارضه جانبی داروها از طب هومیوپاتی استفاده کنند.

4-  منشأ داروهای این طب چیست و چگونه تهیه میشوند؟

طب سوزني ميتواند به مشكلات مربوط به ادرار در بيماران ام اس كمك كند
استفاده از طب سوزني براي بيماريهاي مختلف مورد آزمون قرار گرفته است اما مطالعات كمي در خصوص بيماري ام اس و طب سوزني صورت گرفته است. در همين رابطه و براي ارتقا دانش و آگاهي مان از اثر طب سوزني و ام اس مطالعه اي روي مشكل ادرار در بيماران ام اس و استفاده از طب سوزني براي درمان آن صورت گرفت: در اين مطالعه چهل و يك بيمار ام اس از انواع عود كننده و پيشرفته انتخاب و به چهار گروه تقسيم شدند گروه اول هيچ نوع درماني دريافت نكردند گروه دوم داروهاي رايج مربوط به كنترل مثانه را دريافت نمودند گروه سوم روي آنها طب سوزني انجام شد گروه چهارم نيز هم طب سوزني و هم داروهاي رايج كنترل مثانه را دريافت كردند۰
آ‌زمايش به اين ترتيب بود كه پس از هر بار ادرار مقدار ادرار باقيمانده در مثانه اندازه گيري ميشد.

شمار قابل توجهي از مردم براي درمان ناخوشي هاي مختلف ، در جستجوي جايگزيني براي درمان هاي معمول مي باشند . يکي از اين روش ها طب مکمل و جايگزين[1] که امروزه استفاده از آنها در سراسر جهان رو به افزايش است .
اين درمان ها انواع مختلفي دارند ؛ که شامل طب سوزني، طب فشاری ،  طب گياهي ، رژيم درماني ،انرژي درماني، ورزش درماني، درمان هاي رفتاري ، روشهای آرام سازی (یوگا )  ، موسيقي درماني، ويتامين   A وE 
و ... مي باشند که البته با توجه به اختلاف ديدگاه ها و زمينه هاي فرهنگي هر قوم و مليت، نحوه استفاده از اين روشها بسيار متفاوت است. مطالعات اخير نيز بيانگر افزايش استفاده از حداقل يکي از روش هاي  طب مکمل  و
جايگزين در دنيا است بطوريکه ميزان آن در انگلستان 35 درصد ، استراليا 44 درصد، امريکا34 درصد، بلژيک 66 درصد، فرانسه 49 درصد، هلند 18 درصد، آلمان 30-20 درصد، کانادا 70 درصد برآورد شده است . البته آمار استفاده از اين روش ها در کشور هاي در حال توسعه نیز بالا است و اغلب با دسترسي آسان و قابليت فراهم آوري آنها مرتبط است.
در سالهای اخیر رشد فزاینده ای در استفاده از طب مکمل جهت بیماران قلبی عروقی دیده شده است و بیماران قلبی از اینگونه درمانها جهت طیف وسیعی از بیماریشان از جمله پیشگیری و درمان استفاده می کنند   .
در مطالعه ای که توسط گلوریا و همکاران (2006 ) انجام شد نشان داد که 36 درصد از بیماران قلبی عروقی در 12 ماه گذشته از طب مکمل استفاده می کرد ند که بیشترین مورد ( 18 درصد) ا گیاهان دارویی و(17 درصد) فعالیتهای ذهنی – بدنی ( تنفس عمیق و مدیتیشن ) بود .
طب سوزنی وبیماری قلبی
از طب سوزنی جهت تنظیم عملکرد فیزیولوژیکی ، درمان عفونتها و اختلالات روانی استفاده می شود. همچنین این نوع درمان برای درمان بیماری قلبی از جمله آنژین صدری و افزایش فشار خون نیزمفید است .

نویسنده : سوسن فدایی کارشناس بهداشت شاغل در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
مقدمه و هدف: بيش از يك‌سوم جمعيت كشورهاي درحال توسعه گرفتار كمبود داروهاي حياتي و ضروري‌ براي درمان بيماري‌هايشان هستند. تقاضاي بيماران براي دسترسي به خدمات طب تكميلي و جایگزین وپيشگيري از ابتلا به بيماري‌ها و تمايل پزشكان براي آگاهي استفاده از اين روش‌ها در سطح جهان و از جمله ايران رو به افزايش است. در آمريكا بيش از 50 درصد بيماراني كه نياز به خدمات پزشكي دارند از طب تكميلي و جایگزین همراه يا به تنهايي براي درمان خود استفاده مي‌كنند . 70درصد جمعيت كانادا از درمان‌هاي مكمل حداقل يك‌بار براي درمان استفاده كرده‌اند. 6/75% از جمعيت مردم تهران از طب گياهي آگاهي داشته و 4/38% در بیماریها از آن استفاده  می کنند . مطالعه‌ حاضربراي بررسی ميزان استفاده از طب تکمیلی در جمعيت شهر اصفهان در بیماری اسهال که جزء یکی از بیماریهای شایع است که خیلی از افراد برای درمان آن به پزشک مراجعه نمی کنند در سال 1389انجام شده است.
روش تحقیق : روش تحقیق بصور ت مقطعی و توصیفی بوده وبا تکمیل پرسشنامه توسط پرسشگران انجام گرفته است . نمونه گيري بصورت چندمرحله اي و انتخاب نمونه ها بصورت تصادفی انجام گرفت تعداد نمونه  در سطح اطمینان 95 درصد با تعداد 384 نمونه محاسبه گردید. نمونه ها از افردا در جمعیت شهری اصفهان انتخاب گردید. جهت تجزيه و تحليل داده ها از نرم افزار SPSS و آمار توصیفی (شاخص هاي مركزي و پراكندگي) و آزمون t-test استفاده شد.

نویسنده: دکتر فرهاد صبری

طبق آخرین بررسی های انجام شده و همچنان که در کتاب Modern-Advanced Text of Acupuncture طب سوزنی وجود دارد طب سوزنی در درمان بسیاری از بیماری بشرح زیر موثر است:

1. انواع بیماری های گوارشی و مثل زخم معده- اثنی عشر – ورم روده ها (کولیت) یبوست مزمن
2. بیماری های استخوانی و مفاصل شامل آرتروز مفاصل مختلف مثل زانو، گردن درد عصب سیاتیک دست و پا و غیره، و همچنین ورم مفاصل یا بیماری های مختلف استخوان ها
3. بیماری های اعصاب مانند افسردگی، اضطراب، بی خوابی، بیماری وسواس فکری، و بعضی بیماری های روان
4. بیماری های زنان مانند نازایی، درد های قاعدگی، پریودهای نامنظم، بیماری های تخمدان، پرولاپس رحم، پریودهای دردناک
5. بیماری های گوش و حلق و بینی مثل وزوز گوش یا Tenitus، کری عصبی، کری استخوانی، سر گیجه ، تهوع و استفراغ
6. سردردهای مختلف مانند میگرن سردرد های سینوزیتی، سردردهای عروقی، سینوزیت و سردرد های عصبی
7. بیماری های ریوی مثل آسم ریه حساسیت ها، سرفه، خلط
8. به منظور تقویت کبد و سیستم ایمنی و پیشگیری از بیماری ایدز و هپاتیت ها
9. بسیاری از بیماری های دیگر که در کتاب های معتبر پزشکی طب سوزنی و سایت های اینترنتی مرتبط موجود است.

1. دانشگاه علوم پزشكي تهران:

دانشگاه علوم پزشكي تهران داراي دانشكده طب سنتي، مركز تحقيقات طب سنتي، مركز تحقيقات گياهان دارويي و كلينيك طب سنتي است. هم چنين موزه ملي تاريخ علوم پزشكي زير نظر اين دانشگاه و سازمان ميراث فرهنگي است.
دانشكده طب سنتي: در سال 1386 پس از اعلام آمادگي چهار دانشگاه علوم پزشکی تهران، علوم پزشکی شهید بهشتی،علوم پزشکی ایران و شاهد برای جذب دانشجو، دانشكده طب سنتي در دانشگاه علوم پزشكي تهران افتتاح شد و تا كنون در دو دوره در رشته " طب سنتي ايراني" و يك دوره در رشته "داروسازي سنتي" پذيرش دانشجو داشته است. اين دانشكده در قالب امتحانات كشوري وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در مقطع PhD دانشجو مي پذيرد. اعضاي هيات علمي اين دانشكده 12 نفر شامل اساتيدي از تخصص هاي مختلف پزشكي (غدد، تغذيه، فارماكولو‍ژي و زنان) صاحبنظر در طب سنتي ايراني، به همراه يك استاد زبان عربي مي باشند. رياست دانشكده بر عهده جناب آقاي دكتر محمد رضا شمس اردكاني مي باشد. عناوين پژوهشي دانشكده طب سنتي در سال 88 شامل "بررسي بيماري ها از ديدگاه طب سنتي ايراني"، "اطلاعات و فن آوري در طب سنتي" و "تصحيح كتب سنتي به زبان فارسي روز" بوده است.